رابطه الگوی رشد حرفه ای معلمان با بهره وری آموزشی از طریق محبوبیت و اعتبار سازمانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه تربیت بدنی، واحد نورآباد ممسنی، دانشگاه آزاد اسلامی، نورآباد ممسنی، ایران

2 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، واحد نورآباد ممسنی، دانشگاه آزاد اسلامی، نورآباد ممسنی، ایران

چکیده

هدف اصلی این پژوهش رابطه الگوی رشد حرفه ای معلمان با بهره وری آموزشی از طریق محبوبیت و اعتبار سازمانی معلمان شهرستان نورآباد ممسنی بود. روش تحقیق توصیفی-همبستگی بوده است. جامعه آماری کلیه دبیران (زن و مرد) ابتدایی شهر نورآباد به تعداد 207 نفر بوده است. برای تعیین حجم نمونه از جدول مورگان استفاده و تعداد 135 نفر بعنوان حجم نمونه آماری در نظر گرفته شد. شیوه نمونه گیری به صورت خوشه ای چند مرحله ای بود. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه رشد حرفه ای آکفیلت و کوت (2005)، پرسشنامه استاندارد بهره وری هرسی و گلداسمیت (1980)، پرسشنامه محبوبیت محقق ساخته و پرسشنامه اعتبار سازمانی سرمد و همکاران (1390) استفاده شد. میزان روایی صوری با استفاده از نظرات متخصصان مدیریت ورزشی در این رشته تایید شد و پایایی این پرسشنامه ها به ترتیب با استفاده از ضریب الفای کرونباخ به ترتیب 85/0، 90/0، 74/0 و 78/0 بدست آمد. برای آزمون فرضیه ها از روش تحلیل همبستگی، روش تحلیل رگرسیون و معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که بین رشد حرفه ای، محبوبیت و اعتبار سازمانی با بهره وری آموزشی آزمودنی ها رابطه معناداری وجود دارد. همچنین نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که رشد حرفه ای معلمان با بهره وری آموزشی از طریق محبوبیت و اعتبار سازمانی رابطه مثبت و معناداری دارد و الگوی ارایه شده از برازش مناسبی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The relationship between teachers' professional growth pattern and educational productivity through popularity and organizational credibility

نویسندگان [English]

  • safari صفری 1
  • nima shahidi 2
1 Assistant Professor , Department of Physical Education,Nourabad Mamasani Branch , Islamic Azad University, Nourabad Mamasani , Iran
2 Assistant Professor, Department of Education Managementn,Nourabad Mamasani Branch , Islamic Azad University, Nourabad Mamasani , Iran
چکیده [English]

The main purpose of this research was to test the conceptual model of teachers' professional growth with educational productivity through the popularity and organizational prestige of teachers in Noorabad Mamsani city. The research method was descriptive-correlation. The statistical population of all primary school teachers (male and female) in Noorabad city was 207 people. To determine the sample size, Cochran's formula was used and the number of 135 people was considered as the statistical sample size. The sampling method was a multi-stage cluster. To collect information, Akfilt and Cote's professional growth questionnaire (2005), Hersey and Goldsmith's standard productivity questionnaire (1980), researcher-made popularity questionnaire, and Sarmad et al.'s organizational prestige questionnaire (2013) were used. Reliability was obtained using Cronbach's alpha coefficient of 0.855, 0.901, 0.747 and 0.782 respectively. Correlation analysis, regression analysis and structural equations were used to test the hypotheses. SPSS and Smart PLS software were used for data analysis. The results of this research showed that professional growth, organizational popularity and organizational prestige have a significant relationship with the educational productivity of teachers in Noorabad Mamsani city. On the other hand, it was found that the professional growth of teachers has a significant relationship with the organizational popularity and organizational prestige of teachers in Noorabad Mamsani city. Other results showed that teachers' professional growth, organizational popularity and organizational prestige are suitable predictors for educational productivity in teachers of Noorabad Mamsani city. The professional growth of teachers is a suitable predictor for organizational popularity and organizational prestige among teachers in Noorabad Mamsani city. I

کلیدواژه‌ها [English]

  • educational productivity
  • professional growth
  • organizational popularity
  • organizational prestige
مقدمه

در رأس اهدافی که صاحب نظران برای تحول در نظام‌های تعلیم و تربیت مطرح می‌کنند، معلم را نقطه اتکای هر تغییر و تحولی می‌دانند. نقش معلم به‌عنوان هدایت کننده و اسوه ای امین و بصیر در فرایند تعلیم و تربیت و مؤثرترین عنصر در تحقق مأموریت‌های نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی است (سند تحول بنیادین، 1390). از سوی دیگر، هدف اصلی آموزش و پرورش بهبود کیفیت یادگیری[1] دانش‌آموزان است (تقی‌پور ظهیر و توکلی، 1390). بهره وری معلمان[2] یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های مؤثر مدرسه بر یادگیری دانش‌آموزان است. نقش برجسته معلمان سبب شده‌است که خط مشی گذاران بر سیاست‌های کارکنان در انتخاب، نگهداری و جبران خدمت معلمان به مثابه سازوکاری برای ارتقای بهره وری آموزشی تمرکز کنند (هریس و سَس[3]، 2014). معلمان اثربخش و بهره‌ور، افرادی هستند که دستیابی به اهداف خاص را در نظر می‌گیرند، خواه این اهداف توسط خود آنها، خواه دیگران (مدیران مدارس، وزارت آموزش و پرورش) تهیه و تدوین شده باشد (سیدنور و همکاران، 1392). اثربخشی معلم تأثیری است که عوامل کلاس درس مانند روش‌های تدریس، انتظارات معلم، سازماندهی کلاس درس و استفاده از منابع کلاس درس بر عملکرد دانش‌آموزان دارد. این تعریف آنچه را در کلاس درس رخ می‌دهد مدنظر قرار می‌دهد ولی معیار اثربخشی عملکرد دانش‌آموزان است. اثربخشی معلم به‌منزله موفقیت در جامعه پذیری دانش‌آموزان و ارتقای رشد عاطفی و بهبود شخصی آنها در کنار تدریس موفق در برنامه آموزشی مدنظر قرار می‌گیرد (رجبیان و همکاران، 1400).

سازمان آموزش و پرورش زمانی می‌توانند به رشد و ارتقای کیفیت خود ادامه دهد که اعضای آن نیز رشد یافته و با کیفیت باشند. بنابراین بهبود کیفی یادگیری دانش‌آموزان وابسته به بهبود و کیفیت معلمان است. اهمیت رشد حرفه‌ای[4] معلمان به‌دلیل تشدید چالش‌های پیش روی آنان در حرفه معلمی و افزایش انتظارات مردم از کیفیت آموزش است. معلمان نه‌تنها یکی از متغیرهای نیازمند تغییر به‌منظور بهبود نظام‌های آموزشی است، بلکه مهم‌ترین عامل ایجادکننده تغییر نیز محسوب‌می‌شود (صفری و همکاران، 1397). در نظام آموزشی هر کشور اهمیت معلمان انکارناپذیر است. بنابراین بهتر کردن شرایط معیشتی معلمان و رشد مهارت‌های حرفه‌ای آنان از وظایفی است که همه نظام‌های آموزشی باید خود را ملزم به اجرای آن سازند. رشد حرفه‌ای معلمان شامل فعالیت‌هایی می‌شود که معلمان در داخل و خارج از مدرسه انجام می‌دهند و دامنه‌ای از فرایندهای رسمی و غیررسمی را تشکیل می‌دهد و این فرایندها برای بهبود بخشیدن به مهارت‌ها، دانش‌ها و رسیدن به تدریس مطلوب می‌باشد (غلامی و همکاران، 1398). رشد حرفه‌ای معلمان رویکردی است که در آن توسعه دانش و مهارت‌هایی مانند پرورش شناخت معلمان و تغییرات در نگرش اجتماعی آنان انجام می‌پذیرد. برنامه رشد حرفه‌ای معلمان زمانی مؤثرتر خواهد بود که با توجه به نیازهای فردی معلمان، مدرسه و نظام آموزشی به‌ویژه برنامه‌های یادگیری مبتنی بر نیازهای دانش‌آموزان توانایی‌ها و ویژگی‌های آنان تنظیم شده باشد (هاوری[5] و همکاران، 2019). در سال‌های اخیر برای رشد حرفه‌ای معلمان، پژوهشگران توجه خود را به طیف وسیع تری از فعالیت‌هایی که شامل ترکیبی از شیوه‌های یادگیری غیررسمی، مشارکت معلمان با یکدیگر و نیز فعالیت‌های خودگردان معطوف کرده‌اند. به‌طور کلی می‌توان فعالیت‌های مربوط به رشد حرفه‌ای معلمان را به دو دسته تقسیم کرد که یکی رشد حرفه‌ای سنتی و دیگری رشد حرفه‌ای معاصر است (تان[6] و همکاران، 2015). از سوی دیگر، یکی از متغیرهای که ممکن است بر بهره وری آموزشی معلمان تأثیر گذار باشد، محبوبیت[7] می‌باشد. محبوبیت و مقبولیت معلم از عناصری است که معلم را در انجام وظیفه‌ی خود یاری می‌دهد. عوامل محبوبیت معلم؛ دین‌داری، گشاده رویی و خوش رویی، خلق نیکو، تواضع و احترام به دانش‌آموزان، زهد و بی رغبتی به دنیا و آراستگی و زیبایی ظاهری و عوامل مقبولیت؛ تخصص و وثاقت معلم، می‌باشد (اسدی و همکاران، 1394).

یکی دیگر از عواملی که ممکن است بر بهره وری آموزشی معلمان تأثیرگذار باشد، اعتبار سازمانی[8] می‌باشد. یک تصویر مثبت از سازمان، جزء دارایی‌های ارزشمند آن محسوب شده که به نام اعتبار یا پرستیژ سازمانی شناخته می‌شود. پرستیژ سازمانی، آن برداشت و ادراکی است که ذی‌نفعان از نقاط قوت و توانمندی‌های سازمان دارند (رستگار و همکاران، 1400). مفاهیم یک سازمان تأثیر مهمی بر اشخاص ذی‌نفع آن دارد. این مفاهیم شامل شهرت، اعتبار و هویت سازمانی می‌شود. از میان اینها تک تک اعضا تمایل به حفظ اعتبار سازمان شان دارند. وجود اعتبارسازمانی در بیرون از آن امری مهم برای اکثر سازمان‌ها به‌شمار می‌رود به‌نحوی که سازمان‌ها از پاداش‌ها و اعتبار بیرونی خود، به‌منزله‌ی نشانه‌ها و علائمی جهت ایجاد و تعمیم هویت هسته‌ای خود در نظر مخاطبان داخلی و خارجی، استفاده می‌کنند (موسوی و همکاران، 1396). و از آنجا که امروزه مساله کاهش بهره وری آموزشی در بین تمامی کارکنان سازمان‌های مختلف و به‌خصوص معلمان به‌عنوان یک مساله اساسی تبدیل شده‌است و شاید یکی از دلایل این کاهش بهره وری آموزشی در معلمان تربیت‌بدنی شهرستان‌های ممسنی و رستم بی توجهی مسئولین و کاهش رشد حرفه‌ای، محبوبیت، مقبولیت و اعتبار سازمانی این معلمین باشد. و این مساله امروزه به‌عنوان یکی از دغدغه‌ها و چالش‌های مدیران و مسئولان آموزش و پرورش کشور می‌باشد چرا که می‌تواند بر کارایی و اثر بخشی معلمین اثر سوء داشته‌باشد.

رشد حرفه‌ای یک معلم به‌عنوان یک‌روند بهبود وضعیت تحصیلی معلم و همچنین کسب بیشتر صلاحیت و کارایی در انجام تعهدات حرفه‌ای خود در داخل و خارج از کلاس درس می‌باشد. هر فرآیند آموزشی مبتنی بر اهدافی است که جهت اصلی آن فرآیند را تعیین می‌کند. مهم‌ترین ویژگی فرآیند توسعه حرفه‌ای تأکید بر اهداف حرفه‌ای است. هدف از توسعه حرفه‌ای معلمان مجموعه‌ای از دانش و نگرش و مهارت‌هایی است که اگر معلم آن را فرابگیرد در آن صورت او می‌تواند به دانش‌آموزان کمک کند تا ابعاد روحی، اجتماعی، عاطفی، عقلانی و جسمانی شان را توسعه دهند. در حقیقت هدف از توسعه حرفه‌ای استفاده دائم از مهارت‌ها و دانش کسب شده به‌دنبال رشد و موفقیت یادگیرندگان است (بن‌ی اسدی، ۱۳۹۶).

محبوبیت سازمان مجموع ادراک‌ها درباره اینکه یک بنگاه چگونه در یک شرایط خاص رفتار خواهد کرد. براساس آنچه افراد درباره سازمان می‌دانند است. محبوبیت سازمان درباره آنچه دوست دارید نیست بلکه درباره پیش بینی رفتار سازمان و احتمال اینکه سازمان انتظاراتی که از آن هست را برآورده کند. محبوبیت بنگاه می‌تواند به‌عنوان مجموعه‌ای از محبوبیت‌ها یا به‌عنوان فصل اشتراک این محبوبیت‌ها تعریف می‌شود. در حالی که توصیف کننده های محبوبیت به‌طور کلی مربوط به ذی‌نفع مشخصی هستند مانند مشتریان، کارکنان، جامعه، سرمایه‌گذاران که به‌دنبال محبوبیت برای محصولات و خدمات، محیط کار، مسئولیت اجتماعی و عملکرد مالی خود هستند. اما این گروه‌های ذی‌نفع به‌ندرت قضاوت هایشان درباره محبوبیت را محدود به بخش خاصی می‌کنند. و اغلب در خارج از حوزه‌ای که به آنها مربوط است موضع گیری می‌کنند (محمدی و کریمی، 1397).

یک تصویر مثبت از سازمان، جزء دارایی‌های ارزشمند آن محسوب شده که به نام اعتبار یا پرستیژ سازمانی شناخته می‌شود. پرستیژ سازمانی، آن برداشت و ادراکی است که ذی‌نفعان از نقاط قوت و توانمندی‌های سازمان دارند. (رستگار و همکاران، 1400).

بهره وری عبارت است از به حداکثر رساندن استفاده از منابع، بهره وری ترکیبی از کارایی و اثربخشی است. به‌بیان ساده بهره وری عبارت است از انجام درست کارهای درست. نیروی انسانی و تمهیدات به‌طریق علمی به‌منظور کاهش هزینه‌ها و رضایت کارکنان، مدیران و مصرف‌کنندگان، بهره وری نیروی انسانی را حداکثر استفاده مناسب از نیروی انسانی به‌منظور حرکت در جهت اهداف سازمان با کمترین زمان و حداقل هزینه دانسته‌اند. بر اساس دیدگاه سازمان بهره وری ملی ایران، بهره وری یک نگرش عقلانی به کار و زندگی است. این مانند یک فرهنگ بوده که هدف آن هوشمندانه‌تر کردن فعالیت‌ها برای یک زندگی بهتر و متعالی است. بهره وری عبارت است به‌دست آوردن حداکثر سود ممکن از نیروی کار، توان، استعداد و مهارت نیروی انسانی، زمین، ماشین، پول، تجهیزات زمان، مکان و... به‌منظور ارتقا رفاه جامعه، به‌گونه‌ای که افزایش آن به‌عنوان یک ضرورت، در جهت ارتقا سطح زندگی انسان‌ها و ساختن اجتماعی همواره مدنظر صاحب نظران سیاست، مدیریت و اقتصاد قرار دارد (گارت و همکاران 2020).

گودرزوند و همکاران (1400) در پژوهشی به تعیین رابطه بین رشد حرفه‌ای و هوش اخلاقی با بهره وری کارکنان اداره امور مالیاتی استان اردبیل پرداختند. نتایج تحقیق حاکی از آن است که طبق نتایجی که به‌دست آمد بین ابعاد رشد حرفه‌ای با بهره وری کارکنان اداره امور مالیاتی استان اردبیل رابطه معناداری وجود دارد.

صادقی نصب و همکاران (1398) در پژوهشی به نگاشت مدل تأثیر ابعاد تفکر استراتژیک بر پرستیژ سازمانی با در نظر گرفتن نقش میانجی رفتارهای سیاسی سازمانی در کارکنان وزارت ورزش و جوانان پرداختند. نتایج نشان داد که متغیر رفتارهای سیاسی سازمانی در رابطه بین ابعاد تفکر استراتژیک بر پرستیژ سازمانی کارکنان وزارت ورزش و جوانان نقش واسطه‌ای ندارد و می‌توان گفت که تفکر استراتژیک به‌صورت کاملاً مستقیم بر پرستیژ سازمانی تأثیرگذار است و رفتار سیاسی نمی‌تواند نقش میانجی را ایفا کند.

فرشباف و همکاران (1397) در پژوهشی به بررسی رابطه رشدحرفه‌ای با بهره وری آموزشی دبیران تربیت‌بدنی پرداختند. نتایج تحقیق نشان داد که رشد حرفه‌ای بر بهره‌وری آموزشی (131/4=t) دبیران تربیت‌بدنی استان بوشهر تأثیر مثبت معناداری دارد و مدل تدوین شده برای این متغیرها از برازش مطلوبی برخوردارند.

اسدی و همکاران (1397) در پژوهشی به بررسی عوامل مقبولیت و محبوبیت معلم در متون اسلامی پرداختند. نتایج حاصل از این بررسی نشان داد که عوامل محبوبیت معلم مانند دین‌داری، گشاده رویی و خوش رویی، خلق نیکو، تواضع و احترام به دانش‌آموزان، زهد و بی رغبتی به دنیا و آراستگی و زیبایی ظاهری و عوامل مقبولیت مانند تخصص و وثاقت معلم، می‌باشد.

فرشاب[9] و همکاران (2018) در پژوهشی به بررسی رابطه علی رشد حرفه‌ای و بلوغ سازمانی با بهره وری آموزشی مربیان پرداختند. نتایج این تحقیق نشان داد که رشد حرفه‌ای معلمان منجر به بهبود بهره وری آموزشی مربیان خواهد شد.

کینت[10] و همکاران (2016) ضمن پژوهشی با عنوان رشد حرفه‌ای روزافزون معلمان: راهکاری برای فعالیت‌های یادگیری غیررسمی، پیش‌داوری‌ها و پیامدهای یادگیری به این نتیجه رسیدند که یادگیری حرفه‌ای، مشارکت برای یادگیری و مهارت در فهم جمعی دانش‌آموزان مولفه‌های رشد حرفه‌ای معلم بودند.

دریل[11] و همکاران (2012) ضمن پژوهشی با عنوان رشد حرفه‌ای معلمان با تمرکز بر محتوای دانش آموزشی به این نتیجه رسیدند که دانش موضوعی، دانش تربیتی و دانش تربیتی موضوعی را سه عنصر اثرگذار در رشد و توسعه حرفه‌ای معلمان بودند.                                            

بنابراین با توجه به نبودن یک الگوی مناسب و برای برون رفت و ارائه پیشنهادات لازم به جامعه هدف محقق در پی پاسخ به این سؤال است که آیا رشد حرفه‌ای معلمان با بهره وری آموزشی از طریق محبوبیت و اعتبار سازمانی معلمان رابطه معناداری دارد؟

 

روش

این پژوهش بر اساس هدف پژوهش، از نوع پژوهش‌های کاربردی است و بر اساس نحوه گردآوری داده‌ها از نوع پژوهش‌های پیمایشی است. روش اجرای این پژوهش توصیفی می‌باشد و چون در آن رابطه بین متغیرها مورد مطالعه قرار می‌گیرد، از نوع همبستگی و از لحاظ زمانی، مقطعی می‌باشد. جامعه آماری کلیه دبیران (زن و مرد) ابتدایی شهر نورآباد به تعداد 207 نفر بوده است. برای تعیین حجم نمونه با توجه به محدود بودن حجم جامعه از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شد. 207 پرسشنامه بین آزمودنی‌ها توزیع و از این تعداد 135 نفر به‌عنوان نمونه آماری با محقق همکاری کردند.

ابزار

برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه رشد حرفه‌ای 5 سؤالی و بدون مولفه آکفیلت و کوت (2005)، پرسشنامه استاندارد 26 سؤالی بهره وری هرسی و گلداسمیت (1980) در 7 بعد ابعاد توانایی، درک و شناخت، انگیزش، حمایت سازمانی،، اعتبار و سازگاری، پرسشنامه محبوبیت سازمانی 15 سؤالی و بدون مولفه محقق ساخته و پرسشنامه 8 سؤالی اعتبار سازمانی و بدون مولفه سرمد و همکاران (1390) استفاده شد. پایایی به‌ترتیب با استفاده از ضریب الفای کرونباخ به‌ترتیب 0.855، 0.901، 0.747 و 0.782 به‌دست آمد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از دو نوع روش آماری در این تحقیق استفاده شده‌است. از روش آماری توصیفی برای محاسبه فراوانی، درصد، میانگین و انحراف‌معیار و به‌منظور آزمون فرضیه‌های تحقیق آمارهای استنباطی مانند آزمون کولموگروف -اسمیرنوف برای تعیین نرمال بودن توزیع داده‌ها، از ضریب همبستگی پیرسون برای بررسی ارتباط بین متغیرهای تحقیق، از رگرسیون خطی و رگرسیون چند گانه برای پیش بینی متغیر ملاک از روی متغیرهای پیش بین و همچنین از معادلات ساختاری استفاده شده‌است. برای انجام این تجزیه و تحلیل‌ها، نرم‌افزار آماری SPSS21 و PLS به کار گرفته شد.

 

یافتهها

در این تحقیق یافته‌های استنباطی تحقیق به‌شکل جداول زیر بیان شده‌است:  

 

 

 

 

جدول 1. ضریب همبستگی بین رشد حرفه‌ای، محبوبیت و اعتبار سازمانی با بهره وری آموزشی و مولفه‌های آن

متغیرها

بهره وری آموزشی

توانایی

درک و شناخت

حمایت سازمانی

انگیزش

بازخور

اعتبار

سازگاری

رشد حرف ای

621/0

36/0

42/0

50/0

49/0

41/0

465/0

460/0

محبوبیت سازمانی

659/0

39/0

55/0

43/0

49/0

31/0

61/0

520/0

اعتبار سازمانی

77/0

42/0

58/0

57/0

62/0

39/0

46/0

820/0

Sig

001/0

001/0

001/0

001/0

001/0

001/0

001/0

001/0

 

طبق جدول 1 بین متغیرهای رشد حرفه‌ای، محبوبیت و اعتبار سازمانی با متغیر بهره وری آموزشی و مولفه‌های آن در آزمودنی‌ها رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (01/0≥P).



 

 

 

جدول 2. ضریب همبستگی بین رشد حرفه‌ای با محبوبیت و اعتبار سازمانی

متغیر

رشد حرفه‌ای

تعداد

ضریب همبستگی

سطح معناداری

محبوبیت سازمانی

210

453/0

001/0

اعتبار سازمانی

210

506/0

001/0

 

طبق جدول 2 بین متغیر رشد حرفه‌ای با متغیرهای محبوبیت و اعتبار سازمانی در آزمودنی‌ها رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (01/0≥P).

 

 

جدول 3. نتایج تحلیل رگرسیون رشد حرفه‌ای با بهره وری آموزشی و محبوبیت سازمانی

متغیر مستقل

متغیر وابسته

ضریب بتا

آماره t

سطح معناداری

آزمون F

سطح معناداری

ضریب همبستگی

ضریب تعیین تعدیل‌شده

رشد حرفه‌ای

بهره وری آموزشی

621/0

415/11

001/0

299/130

001/0

621/0

382/0

رشد حرفه‌ای

محبوبیت سازمانی

453/0

323/7

001/0

626/53

001/0

453/0

201/0

 

 

                                                                        



یافته‌های جدول 3 نشان داد که میزان R یا همان ضریب همبستگی چند گانه رگرسیون برای تأثیر رشد حرفه‌ای بر بهره وری آموزشی برابر 621/0 می‌باشد. از سوی دیگر مشخص گردید که ضریب تبیین تعدیل‌شده (R2) که نشان دهنده میزان تبیین متغیر وابسته به‌وسیله متغیرهای مستقل می‌باشند، برابر 0.382 می‌باشد که نشان‌می‌دهد 2/38 درصد از تغییرات متغیر بهره وری آموزشی به‌وسیله رشد حرفه‌ای تبیین می‌گردد. همچنین میزان R یا همان ضریب همبستگی چند گانه رگرسیون برای تأثیر رشد حرفه‌ای بر محبوبیت سازمانی برابر 0.453 می‌باشد. از سوی دیگر مشخص گردید که ضریب تبیین تعدیل‌شده (R2) که نشان دهنده میزان تبیین متغیر وابسته به‌وسیله متغیرهای مستقل می‌باشند، برابر 201/0 می‌باشد که نشان‌می‌دهد 1/20 درصد از تغییرات متغیر محبوبیت سازمانی به‌وسیله رشد حرفه‌ای تبیین می‌گردد.

 

 

 

 

 

جدول 4. نتایج تحلیل رگرسیون رشد متغیرهای تحقیق

متغیر مستقل

متغیر وابسته

ضریب بتا

آماره t

سطح معناداری

آزمون F

سطح معناداری

ضریب همبستگی

ضریب تعیین تعدیل‌شده

رشد حرفه‌ای

اعتبار سازمانی

506/0

461/8

001/0

593/71

001/0

506/0

252/0

محبوبیت سازمانی

بهره وری آموزشی

659/0

651/12

001/0

049/160

001/0

659/0

432/0

پرستیژ سازمانی

بهره وری آموزشی

770/0

412/17

001/0

180/303

001/0

770/0

591/0

        

 

یافته‌های جدول 4 نشان داد که میزان R یا همان ضریب همبستگی چند گانه رگرسیون برای تأثیر رشد حرفه‌ای بر اعتبار سازمانی برابر 0.506 می‌باشد. از سوی دیگر مشخص گردید که ضریب تبیین تعدیل‌شده (R2) که نشان دهنده میزان تبیین متغیر وابسته به‌وسیله متغیرهای مستقل می‌باشند، برابر 252/0 می‌باشد که نشان‌می‌دهد 2/25 درصد از تغییرات متغیر اعتبار سازمانی به‌وسیله رشد حرفه‌ای تبیین می‌گردد و میزان R یا همان ضریب همبستگی چند گانه رگرسیون برای تأثیر محبوبیت سازمانی بر بهره وری آموزشی برابر 0.659 می‌باشد. از سوی دیگر مشخص گردید که ضریب تبیین تعدیل‌شده (R2) که نشان دهنده میزان تبیین متغیر وابسته به‌وسیله متغیرهای مستقل می‌باشند، برابر 432/0 می‌باشد که نشان‌می‌دهد 2/43 درصد از تغییرات متغیر بهره وری آموزشی به‌وسیله محبوبیت سازمانی تبیین می‌گردد و همچنین میزان R یا همان ضریب همبستگی چند گانه رگرسیون برای تأثیر اعتبار سازمانی بر بهره وری آموزشی برابر 0.770 می‌باشد. از سوی دیگر مشخص گردید که ضریب تبیین تعدیل‌شده (R2) که نشان دهنده میزان تبیین متغیر وابسته به‌وسیله متغیرهای مستقل می‌باشند، برابر 591/0 می‌باشد که نشان‌می‌دهد 1/59 درصد از تغییرات متغیر بهره وری آموزشی به‌وسیله اعتبار سازمانی تبیین می‌گردد.

 

 

 

 

جدول 5. نتایج آماری مقادیرt و ضرایب مسیر بین متغیرها

ردیف

روابط

آماره t

 

ضریب مسیر

ضریب غیرمستقیم

سطح معناداری

نتیجه

1

رشد حرفه‌ای çمحبوبیت سازمانی (بهره وری آموزشی

216/2

249/0

180/0

001/0

تایید فرضیه

2

رشد حرفه‌ای çاعتبار سازمانی (بهره وری آموزشی

692/2

249/0

221/0

001/0

تایید فرضیه

 

با توجه به جدول 5 یافته‌های پژوهش نشان‌می‌دهد که رشد حرفه‌ای معلمان با بهره وری آموزشی از طریق متغیر میانجی محبوبیت سازمانی معلمان رابطه معناداری دارد، که مقدار t به‌دست آمده برای این فرضیه برابر 629/2 و ضریب مسیر مستقیم آن برابر 249/0 و ضریب مسیر غیر مستقیم آن برابر 180/0 می‌باشد. این یافته‌ها نشان‌می‌دهد که رشد حرفه‌ای معلمان با بهره وری آموزشی از طریق متغیر میانجی محبوبیت سازمانی معلمان رابطه معناداری دارد. همچنین رشد حرفه‌ای معلمان با بهره وری آموزشی از طریق متغیر میانجی اعتبار سازمانی معلمان رابطه معناداری دارد، که مقدار t به‌دست آمده برای این فرضیه برابر 629/2 و ضریب مسیر مستقیم آن برابر 249/0 و ضریب مسیر غیر مستقیم آن برابر 221/0 می‌باشد. این یافته‌ها نشان‌می‌دهد که رشد حرفه‌ای معلمان با بهره وری آموزشی از طریق متغیر میانجی اعتبار سازمانی معلمان رابطه معناداری دارد.

 

 

جدول 6. برازش الگوی ساختاری (GOF)

GOF

ملاک

وضعیت

نتیجه

628/0

01/0

ضعیف

برازش الگوی ساختاری به‌صورت قوی (مناسب) است

25/0

متوسط

36/0

قوی

 

 

نتایج این پژوهش مطابق جدول 6 نشان داد که الگوی مفهومی رشد حرفه‌ای معلمان با بهره وری آموزشی از طریق محبوبیت و اعتبار سازمانی معلمان از برازش مناسبی برخوردار است، به‌طوری که مقدار GoF برای مدل پژوهش برابر با 628/0 محاسبه شد که نشان دهنده قوتِ برازش مدل است.

 

 

 

 

 

نتیجه گیری و بحث

این تحقیق با هدف تعیین رابطه الگوی رشد حرفه‌ای معلمان با بهره وری آموزشی از طریق محبوبیت و اعتبار سازمانی معلمان شهرستان نورآباد ممسنی انجام شد. و یافته‌های آن بیانگر وجود رابطه مثبت و معنادار بین رشد حرفه‌ای با بهره وری آموزشی و همچنین قابلیت پیش بین معنادار بهره وری آموزشی بر اساس رشد حرفه‌ای در آزمودنی‌ها می‌باشد.. بنابراین نتایج نشان داد که رشد حرفه‌ای زمینه لازم را جهت ارتقای عملکرد شغلی در آزمودنی‌ها فراهم می‌نماید. نتایج این تحقیق با نتایج تحقیقات گودرزوند و همکاران (1400)، فرشباف و همکاران (1397)، گارت و همکاران(2020) و فرشاب[12] و همکاران (2018) همخوانی دارد. در تبیین این نتایج می‌توان چنین بیان کرد که هر فرآیند آموزشی مبتنی بر اهدافی است که جهت اصلی آن فرآیند را تعیین می‌کند. مهم‌ترین ویژگی فرآیند توسعه حرفه‌ای تأکید بر اهداف حرفه‌ای است. هدف از توسعه حرفه‌ای معلمان مجموعه‌ای از دانش و نگرش و مهارت‌هایی است که اگر معلم آن را فرابگیرد، در آن صورت او می‌تواند به دانش‌آموزان کمک کند تا ابعاد روحی، اجتماعی، عاطفی، عقلانی و جسمانی شان را توسعه دهند. در حقیقت هدف از توسعه حرفه‌ای استفاده دائم از مهارت‌ها و دانش کسب شده به‌دنبال رشد و موفقیت یادگیرندگان است. همچنین هدف توسعه حرفه‌ای کمک به معلمان، به‌منظور توسعه و کاربرد دانش و مهارت‌های ضروری آنان است تا در نهایت به یادگیری دانش‌آموزان کمک کند. به این دلیل است که ضرورت وجود برنامه‌ریزی، با کیفیت بالا برای طرح‌های توسعه حرفه‌ای، به‌منظور بررسی نیازهای مربوط به یادگیری دانش‌آموزان و همچنین شناسایی نیازها و مهارت‌های موردنیاز معلمان برای رسیدگی به نیازهای یادگیری آنان احساس می‌شود و در نهایت این فرایند منجر به عملکرد شغلی و کارایی و اثر بخشی هر چه بیشتر محیط‌های آموزشی می‌شود.

یافته‌های پژوهش همچنین نشان داد که رابطه مثبت و معنادار بین رشد حرفه‌ای معلمان و محبوبیت سازمانی و همچنین قابلیت پیش بین معنادار محبوبیت سازمانی بر اساس رشد حرفه‌ای در آزمودنی‌ها وجود دارد.. نتایج حاصل از این پژوهش با نتایج پژوهش‌های کینت[13] و همکاران (2016)، غلامی و همکاران (1398)، فرشباف و همکاران (1397) همخوان بود. در تبیین این نتایج می‌توان چنین بیان کرد که رشد حرفه‌ای معلمان با توجه به اینکه منجر به افزایش انواع جدید مهارت‌های آموزشی، در همه سطوح آموزشی و رشد و تحول مداوم نقش‌ها و مسئولیت‌های جدید معلمان در سازمان می‌شود، بنابراین می‌تواند باعث ایجاد محبوبیت سازمانی معلمان شود. همچنین کسب مهارت‌های بیشتر کسب اعتماد به نفس و شایستگی، معلمان را قادر می‌سازد تا با تغییر در علم و فناوری حرکت کنند. بنابراین بهبود معلم از نظر حرفه‌ای، آکادمیک، فنی، به‌روزرسانی معلمان متناسب با تغییرات در برنامه درسی، معلمان را قادر می‌سازد تا به دانش‌آموزان، بهتر خدمت کنند و سطح استاندارد را بهبود بخشند و در نتیجه محبوبیت آنها نزد دانش‌آموزان افزایش می‌یابد.

یافته‌های پژوهش همچنین نشان داد که رابطه مثبت و معنادار بین رشد حرفه‌ای معلمان و اعتبار سازمانی و همچنین قابلیت پیش بین معنادار اعتبار سازمانی بر اساس رشد حرفه‌ای در آزمودنی‌ها وجود دارد.. نتایج حاصل از این پژوهش با نتایج پژوهش دریل[14] و همکاران (2012)همخوان بود. در تبیین این نتایج می‌توان چنین بیان کرد که فرصت‌های رشد حرفه‌ای و افزایش کارایی و توانایی رقابت در اقتصاد جهانی در هر حرفه‌ای ضروری است. حرفه تدریس نیز از این قانون مستثنی نیست. بنابراین قانون، زمینه را برای پیشرفت با الزام مربیان به رشد حرفه‌ای را از طریق دوره‌های ضمن خدمت فراهم کرده است. یک فعالیت رشد حرفه‌ای، دارای مسئولیت رسیدگی به نیازهای معلمان و دانش‌آموزان از طریق جلسات قانونی، گسترش دانش محتوایی، تدوین برنامه درسی و تشویق بهترین شیوه‌ها برای استراتژی‌های آموزشی و مدیریتی در کلاس است و می‌تواند باعث اعتبار بخشیدن به سازمان مربوطه شود.

یافته‌های پژوهش همچنین نشان داد که رابطه مثبت و معنادار بین محبوبیت سازمانی با بهره وری آموزشی و همچنین قابلیت پیش بین معنادار بهره وری آموزشی بر اساس محبوبیت سازمانی در آزمودنی‌ها وجود دارد.. نتایج حاصل از این پژوهش با نتایج پژوهش محمدی و کریمی (1397) همخوان بود. در تبیین این نتایج می‌توان چنین بیان کرد که محبوبیت‌ها دارایی‌های نامشهود هستند که از تخصیص منابع درجه اول و از خصوصیات داخلی منحصربه‌فرد ناشی می‌شوند. آنها خلاصه تاریخچه سازمان درباره تعامل با ذی‌نفعان هستند و به مشاهده کنندگان دلیل آنچه سازمان به‌خاطر آن موقعیت خاصی دارد را نشان می‌دهند. از آنجا که محبوبیت‌ها در یک دوره زمانی بلند مدت در ذهن مشاهده کنندگان شکل می‌گیرند. مطالعات تجربی نشان‌می‌دهد که حتی وقتی ذی‌نفعان با اطلاعات منفی مواجه می‌شوند، اصرار دارند که ارزیابی محبوبیتی شان را اصلاح نکنند. بنابراین محبوبیت سازمان اینرسی را نشان‌می‌دهد و این امر باعث علاقه بیشتر معلمان به سازمان می‌شود و در بلند مدت بهره وری آموزشی آنها را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.

یافته‌های پژوهش همچنین نشان داد که رابطه مثبت و معنادار بین اعتبار سازمانی با بهره وری آموزشی و همچنین قابلیت پیش بین معنادار بهره وری آموزشی بر اساس اعتبار سازمانی در آزمودنی‌ها وجود دارد.. نتایج حاصل از این پژوهش با نتایج پژوهش صادقی نصب و همکاران (1398) همخوان بود. در تبیین این نتایج می‌توان چنین بیان کرد که امروزه سازمان‌ها و خصوصاً سازمان‌های آموزشی تمام تلاش خود را در راستای ارتقا جایگاه برند خود می‌نمایند و در این راه از هیچ تلاشی مضایقه نمی‌کنند. در دنیای کنونی جایگاه برند در بین مشتریان از ارزش بسیار زیادی برخوردار است و می‌توانند تأثیرات مطلوبی و قابل قبولی در جذب مشتریان بیشتر داشته‌باشد. در سال‌های اخیر نیز خواسته‌ها و انتظارات مشتریان و از جمله معلمان و دانش‌آموزان دگرگون شده و علاوه بر کیفیت محصولات و خدمات دریافتی توقعات متعددی نیز از سازمان‌ها دارند. بنابراین با افزایش اعتبار و وجهه یک سازمان می‌تواند نقش چشمگیری نیز در ارتقا جایگاه سازمان نزد مشتریان خود ایفا کند و باعث افزایش بهره وری بیشتر محیط‌های آموزشی شود.

یافته‌های پژوهش همچنین نشان داد که رابطه مثبت و معنادار بین رشد حرفه‌ای با بهره وری آموزشی از طریق محبوبیت و اعتبار سازمانی در آزمودنی‌ها وجود دارد و همچنین الگوی ارائه شده از برازش مناسب برخوردار بود. نتایج حاصل از این پژوهش با نتایج پژوهش کینت[15] و همکاران (2016)، غلامی و همکاران (1398)، فرشباف و همکاران (1397) همخوان بود. در تبیین این نتایج می‌توان چنین بیان کرد که فعالیت‌های رشد حرفه‌ای، فرصت‌هایی را برای معلمان فراهم می‌کند تا درک آنها از رشته‌های دانشگاهی و اصول آموزشی را افزایش دهند. فعالیت‌های مؤثر رشد حرفه‌ای همچنین معلمان را قادر می‌سازد تا دانش جدیدی را به‌دست‌آورد، به‌عنوان مثال فناوری سریع آموزش پیشرفته را در آموزش خود ادغام کنند یا از تحقیقات برای پاسخ‌گویی به نیازهای کودکان از زمینه‌های متنوع استفاده‌کنند که این امر اگر همراه با محبوبیت و اعتبار سازمانی معلمان در سازمان مربوطه باشد می‌تواند بر روی بهره وری آموزی تأثیر مثبتی خواهد داشت.

بنابراین با توجه به نتایج حاصل از تحقیق پیشنهادات زیر ارائه می‌شود:

  1. با توجه به یافته‌ها مبنی بر پیش بینی اعتبار سازمانی بر اساس رشد حرفه‌ای معلمان پیشنهاد می‌گردد که پیشنهاد می‌گردد که نقاط قوت و ضعف سازمان در حوزه‌های مختلف شناسایی و با تدابیر لازم اقدام به رفع ضعف‌ها گردد.
  2. با توجه به یافته‌ها مبنی بر پیش بینی بهره وری آموزشی بر اساس محبوبیت سازمانی پیشنهاد می‌گردد که دین‌داری، گشاده رویی و خوش رویی، خلق نیکو، تواضع و احترام به دانش‌آموزان، زهد و بی رغبتی به دنیا و آراستگی و زیبایی ظاهری و عوامل مقبولیت؛ تخصص و وثاقت معلم به‌عنوان اعضای محبوبیت معلمان برای معلمان تشریح گردد.
  3. با توجه به یافته‌ها مبنی بر رابطه رشد حرفه‌ای معلمان و مولفه‌های آن با بهره وری آموزشی از طریق متغیر میانجی اعتبار سازمانی معلمان شهرستان پیشنهاد می‌گردد که رشد حرفه‌ای معلمان به‌عنوان یکی از اجزای مهم بهره وری آموزشی در تدوین سیاست گذاری‌های آموزشی در نظر گرفته شود.

 

[1] Learning quality

[2] Teacher productivity

[3] Harris & Sass

[4] Professional Development

[5] Havery

[6] Tan

[7] Popularity

[8] Organizational Prestige

[9] Farshbaf

[10] Kyndt

[11] Driel

[12] Farshbaf

[13] Kyndt

[14] Driel

 [15] Kyndt

اسدی، سید صالح و مجیدی، مجید و ابراهیم خانی، لیلا. (1394). بررسی عوامل مقبولیت و محبوبیت معلم در متون اسلامی، دومین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی، تهران.
بن‌ی اسدی، طیبه. (1394). «کیفیت زندگی کاری و رابطه آن با توسعه حرفه‌ای دبیران دوره متوسطه دوم شهر بیرجند». پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد. دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه بیرجند.
تقی‌پور ظهیر, علی, توکلی, رؤیا. (1390). بررسی رابطه ذهنیت فلسفی مدیران با عملکرد دبیران مدارس متوسطه آموزش و پرورش منطقه 4 تهران. مدیریت و برنامه‌ریزی در نظام‌های آموزشی, 4(1), 63-80.
رجبیان احسان، الوانی سید مهدی. (1399). ارائه مدل بهره‌وری معلمان با رویکرد رفتار سازمانی مثبت در وزارت آموزش و پرورش. فرایند مدیریت و توسعه. ۱۳۹۹; ۳۳ (۲):۲۲۹-۱۹۳
رجبیان احسان، الوانی سید مهدی، عطایی محمد، حمیدی ناصر. (1400). طراحی مدل ساختاری تفسیری بهره وری معلمان با رویکرد رفتار سازمانی مثبت‌گرا در وزارت آموزش و پرورش. فصلنامه علمی - پژوهشی تعلیم و تربیت. ۱۴۰۰; ۳۷ (۱):۱۴۶-۱۲۱.
رستگار, عباسعلی, موسوی داودی, سید مهدی, همتی, امین, رئوفی, مصطفی. (1400). تحلیل بهره‌وری نیروی انسانی در بخش صنعت با رویکرد اقتصاد مقاومتی (مورد مطالعه: شهرک صنعتی سمنان). مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی, 5(17), 7-34.
رستگاری مهر بابک، زاهدی عاطفه، محبوبی محمد، اسدی معصومه، عشافلی راضیه، ابرازه علی. (1400). رابطه پاسخ‌گویی و کیفیت خدمات درمانی و ارتباط آن با اعتبار سازمانی در بیمارستان‌های دولتی. ابنسینا. ۱۴۰۰; ۲۳ (۳):۴۲-۳۳.
صادقی نسب, عرفا نه, نقش‌بندی, سید صلاح‌الدین, رضایی, مونا. (1398). نگاشت مدل تأثیر ابعاد تفکر استراتژیک بر اعتبار سازمانی با در نظر گرفتن نقش میانجی رفتارهای سیاسی سازمانی در کارکنان وزارت ورزش و جوانان. فصلنامه علوم ورزش, (بی تا).
صفری, اکرم, عبدالهی, بیژن, نوه ابراهیم, عبدالرحیم, زین آبادی, حسن رضا. (1397). بررسی و تبیین پیشایندهای رشد حرفه‌ای همکارانه در سازمان‌های آموزشی. دوماهنامه علمی - پژوهشی رهیافتی نو در مدیریت آموزشی, 9(35), 269-290.
غلامی نوقاب, محمدحسین, پور شافعی, هادی, شاه‌طالبی حسین‌آبادی, بدری. (1398). بررسی مولفه‌های مؤثر بر رشد حرفه‌ای معلمان. فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی, 13(2), 167-181.
فرشباف رودبار جمشیدی, مه‌لقا, کهندل, مهدی, خدایاری, عباس. (1397). رابطه رشدحرفه‌ای با بهره وری آموزشی دبیران تربیت‌بدنی. فصلنامه علوم ورزش, 10(32), 93-110.
گودرزوند چگینی، مهرداد و خاکپور، امین و رحمانی، وحید (1400)، تعیین رابطه بین رشد حرفه‌ای و هوش اخلاقی با بهره وری کارکنان اداره امور مالیاتی استان اردبیل، دومین کنفرانس بین المللی مدیریت، علوم انسانی و رفتاری در ایران و جهان اسلام، تهران.
محمدی، مرجان و کریمی، محمد. (1397). بررسی تأثیر ابعاد فرهنگ سازمانی بر میزان محبوبیت سازمان با استفاده از مدل دنیسون (مطالعه موردی: اداره کل امور مالیاتی استان اصفهان)، دوازدهمین همایش سیاست‌های مالی و مالیاتی ایران، تهران.
موسوی، سید سروش و قیاسی، مجتبی و خدایاری، محمد عظیم. (1396). بررسی تأثیر و نقش برند کارفرما بر ایجاد حس اعتبار سازمانی، اولین همایش حسابداری، مدیریت و اقتصاد با رویکرد پویایی اقتصاد ملی، ملایر.
 
Driel, V. Jan, H & Berry, A. (2012). Teacher professional development focusing on pedagogical content knowledge. Educational Researcher, (1)4, 26-28.                       
Farshbaf Roodbar Jamshidi, M & Kohandel, M & Khodayari, A. (2018). The causal relationship between professional growth and organizational maturity with educational productivity of educators (Case study: Bushehr province). Iranian journal of educational socilogy, 1(8), 147-161.
 Garet, M.S. Porter,A. C. Desimone, L. Birman, B. F & Yoon, K. S. (2020). What makes professional development effective, Results from a national sample of teachers, American educational research journal, 38(4), 915-945.                                                    
Harris, D. N & Sass, T. R. (2014). Skills, productivity and the evaluation of teacher performance. Economics of Education Review, 40,183-204.          
Havery, C. Townsend, L. Johnson, A & Doab, A. (2019). Professional development for teachers of nursing students for whom English is an additional language: A reflection on practices. Nurse Education in
 
Practice, 38, 52-58.                                               
Kyndt, E. Gijbels, D & Grosemans, I. (2016). Teachers’ everyday professional development: Mapping informal learning activities, antecedents, and learning outcomes. Review of Educational Research, 201, 1-40.                                                     
Tan, A. Chang, C & Teng, P. (2015). Tensions and dilemmas in teacher professional development. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 174, 1583-1591.
  • تاریخ دریافت: 14 آذر 1401
  • تاریخ بازنگری: 20 دی 1401
  • تاریخ پذیرش: 21 بهمن 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 01 اسفند 1401
  • تاریخ انتشار: 01 اسفند 1401