نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشیار گروه علومتربیتی، دانشگاه پیامنور، تهران، ایران
2 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
نویسندگان [English]
Background and purpose: The smart board is one of the latest educational technologies with a lot of capabilities, which provides teachers with the possibility of creating attractive, new and diverse educational methods and increases educational motivation and stability. The purpose of this research is to study the effect of using smart board on the level of motivation and sustainability of learning math lessons of sixth grade students in the 19th education district of Tehran.
Materials and methods: The research method is quasi-experimental with a control group. The statistical population of all elementary school students in Tehran and the sample size is 140 (two classes of boys and two classes of girls). Considering the type of study and data collection tool, 4 classes were randomly selected from among 10 boys and girls sixth grade classes. In order to measure the motivation component, Toan et al.'s (2005) standard learning motivation questionnaire was used. This questionnaire is standard and its validity and reliability have been confirmed in Tuan, Chin and Shi's research in 2005.
Results: The results showed that the learning motivation of the experimental group who used the smart board increased by 5.97 units compared to the control group, and the learning stability of the experimental group increased by 1.95 compared to the control group. According to the equation of the regression coefficient, the adjusted coefficient of determination shows that the variables of smart board and learning motivation explain 0.40 of the variance of learning sustainability.
Conclusion: There is a significant positive correlation between the motivation to learn and the use of the smart board (p=0.46) and between the sustainability of learning and the smart board (p=0.41).
کلیدواژهها [English]
استفاده از فن آوری اطلاعات و ارتباطات، بخشی از حرکت بهسوی استفاده بهتر از تکنولوژی آموزشی در مدارس نوین است. آموزش مهارتهای خاص به دانشآموزان، ایجاد روحیه مسئولیتپذیری در دانشآموزان و استفاده از منابع قابل دسترس مثل اینترنت، از اهداف استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات است. اما هدف نهایی در استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات افزایش اثر تدریس و بهبود یادگیری دانشآموزان است (هیگینز ،2003). در عصر کنونی، استفاده از ابزارهای نوین آموزشی با قابلیت انعطافپذیری بالا که بتواند به یادگیری مؤثرتر دانشآموزان کمک کند ضروری به نظر میرسد (سراجی و رستمی، 1395) از نظر لین و همکاران (2018) مدرسه هوشمند در پی آموزش هوشمند و یادگیری هوشمند در حوزه آموزش مطرح شدهاست. بنابراین، آموزش هوشمند مفهومی است که فرایند یادگیری جدید را در حوزه اطلاعات و فناوری قابل ارائه در هر مکان و زمان توصیف میکند.
کلاس درس هوشمند به دانشآموزان کمک میکند تا مهارتهای خود را توسعه دهند، انطباق یابند و از فناوریهای جدید در زمینه یادگیری استفادهکنند (کوپاسومی،2019). همچنین یکی از روشهای تدریس برای جذابیت بخشیدن به مطالب درسی میتواند استفاده از تخته هوشمند در کلاس باشد. تخته هوشمند یکی از جدیدترین فناوریهای آموزشی با قابلیت فراوانی که دارد امکان ایجاد شیوههای آموزشی جذاب، نو و متنوع را در اختیار معلمان قرار میدهد و باعث افزایش انگیزه و پایداری آموزشی میشود. تخته هوشمند یک تخته بزرگ حساس به لمس است که به یک پروژکتور دیجیتال و یک رایانه متصل میشود. پروژکتور تصویر صفحه رایانه را بر روی تخته نشانمیدهد. این وسیله بهگونهای بههم متصل هستند که رایانه از روی تخته با تماس قلم یا انگشت قابل کنترل است. تخته هوشمند امکان برجستهکردن، برچسب زدن و جداسازی عبارت آموزشی را فراهم میکند (فرجی و همکاران،1396).
امروزه یکی از عوامل مؤثر در ایجاد انگیزهی دانشآموزان بهکارگیری فناوری نوین در آموزش است (خزاعی و همکاران، 1397) ضرورت دارد با توجه به نیاز دانشآموزان بر افزایش انگیزه یادگیری و فراموش نکردن مطالب درسی شیوههای نوین تدریس در مدارس که تأثیرگذار هستند مورد تحقیق قرار گیرد و با توجه به نتایج بهدست آمده در این پژوهشها از روشهای مناسب و متکی بر علوم دانشگاهی استفاده و اجرا گردد. از آنجا که یکی از روشهای نوین، استفاده از تخته هوشمند در مدارس میباشد، در این تحقیق به بررسی میزان انگیزه و پایداری یادگیری دانشآموزانی که از فن آوری تخته هوشمند استفاده میکنند و آن دسته از دانشآموزانی که از این فن آوری محروم هستند پرداخته شدهاست تا با بررسی نتایج موضوع مدیران، معلمان و دستاندرکاران آموزش بهتر بتوانند شیوههای مناسب تدریس را در مدارس اجرا نمایند. واقعیت آن است که دانشآموزان و معلمان فکر میکنند که استفاده از تخته هوشمند در آموزش به تأیید شدن و علاقهمند شدن، برانگیختن، انگیزش و لذت بردن از درس کمک میکند (هال و هیگینز ، 2005). اولین سری تختههای هوشمند در سال 1990 گسترش یافته و پس از مدتی استفاده از آن به رسمیت شناخته شدهاست. در سالهای دهه 90 بود که تختههای هوشمند برای زندگی حرفهای یاددهی-یادگیری برای اولین بار وارد محیط مدارس شدند (والکر ،2005). آیتمهای فنی تختههای هوشمند ساده است و همچون پردههای حساسگر میتوانند بهوسیله یک کامپیوتر و یک پروژکتور امکان نمایش، دستکاری و حرکت روی پرده را فراهم سازند. طبق قوانین آموزش وپرورش در استرالیا، آمریکا و انگلیس مقدار مشخصی از درآمد مدارس صرف مجهز کردن کلاسها به تختههای هوشمند میشود (شنتان و پاگیت ،2008). اما شاید نرمافزارها، بازیها و موقعیتهای آموزشی تخته هوشمند نقش مهمی در تدریس و رشد خلاقیت دارند (لان و هسیاوو ،2011)
انگیزه مهمترین شاخص عملکرد، وضعیت تحصیلی دانشآموزان و بهعنوان یک عامل مؤثر بر پیشرفت یا ترک تحصیلی قلمداد میشود. تحقیقات نشان دادهاند که بین انگیزه و نیاز به موفقیت و عملکرد مؤثر در کار (تحصیل و شغل) رابطهای وجود دارد. بهطوری که وجود انگیزه در طی فرآیند یادگیری و آموزش منجر به تسهیل یادگیری، برقراری ارتباط و کاهش اضطراب و ایجاد خالقیت در یادگیری میشود. انگیزه قوی به افزایش یادگیری و عملکرد علمی بهتر دانشآموزان منجر میشود (آقاجری و همکاران، 1394). با توجه به اهداف تحقیق میتوان فرضیههای تحقیق را بهصورت زیر بیان کرد.
یافتههای بهدست آمده از پژوهشهای مختلف نشانمیدهد که تختههای هوشمند به هدایت تدریس و یادگیری کمک میکنند و بهویژه با بهرهگیری از توانایی چندرسانهای خود به حمایت از یادگیری غیرمستقیم دانشآموزان یاری میرسانند (کایا و آیدین ، 2011). بخشی و همکاران (1398) در پژوهشی با عنوان تأثیر تابلوهای هوشمند بر افزایش انگیزه و یادگیری افعال چند کلمهای توسط زبانآموزان انگلیسی بهعنوان زبان خارجی به این نتیجه رسیدند که استفاده از برد هوشمند تأثیر مثبت معنادار بر یادگیری افعال دو کلمهای و افزایش انگیزه فراگیران دارد.
موسوی و سرداری (1398) در پژوهشی با عنوان نقش آموزش ریاضی پایه ششم با استفاده از تخته هوشمند بر میزان یادگیری، یادداری و شوق یادگیری دانشآموزان به این نتیجه رسیدند که تخته هوشمند بر یادگیری، یادداری و شوق یادگیری مؤثر است. لطفی (1397) در تحقیقی با عنوان بررسی رابطه بین هوشمندسازی با عملکرد تحصیلی دانشآموزان نشان داد که بین میزان استفاده از تجهیزات هوشمندسازی (اینترنت، تجهیزات فناوری کلاسها) با عملکرد تحصیلی دانشآموزان رابطه معناداری وجود دارد بنابراین توجه به هوشمندسازی در مدارس میتواند بر موفقیت تحصیلی دانشآموزان تأثیر مثبت داشتهباشد.
قادری و همکاران(1396) به مطالعه تجربه دانشآموزان سال اول متوسطه از تختههای هوشمند پرداختند. یافتههای آنها نشان داد که نگرش کلی دانشآموزان سال اول دوره متوسطه نسبت به استفاده از تخته هوشمند پایینتر از حد متوسط است. دانشآموزانی که برای اولین بار با تخته هوشمند مواجه شدهاند کاربردهای واقعی تخته هوشمند را بهدلایل مختلف مانند بیتجربگی معلمان، کمبود نرمافزارها و بستههای درسی الکترونیکی و فقدان برنامههای آموزشی منسجم و متناسب درک نکردهاند یا نگرش مثبتی نسبت به حضور تختههای هوشمند در کلاسهای خود ندارند. بین نگرش نسبت به تختههای هوشمند در تجربه اولیه دانشآموزان با میزان یادگیری و سهولت کاربرد تختهها ارتباط قوی مشاهده شد. مدل اثربخشی تخته هوشمند نیز که با سه مولفه نگرش، یادگیری و سهولت در تحقیقات قبلی تدوین شده بود در تحقیقشان مورد تایید قرار گرفت.
رستمی نژاد و همکاران(1395) به بررسی اعتباریابی ابزاری برای سنجش نگرش دانشآموزان نسبت به مدرسه هوشمند و در صدد تهیه پرسشنامهای برای بررسی نگرش دانشآموزان نسبت به مدارس هوشمند پرداختند. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی ابزار ساخته شده 9 عامل را شناسایی کرد که شامل نگرش نسبت به تابلوی تعاملی، معلم، بیمیلی به کلاس، نگرش کلی به مدرسه هوشمند، آزمون و بازخورد، تنهایی در مدرسه، رضایت دانشآموز از تدریس، تصور از مدرسه و نگرش خانواده بهدست آوردند و به این نتیجه رسیدند که این ابزار برای انجام پژوهشهای آتی و تصمیمگیریهای مدیریتی توصیه میشود.
سالاروند و همکاران(1394) به ارزیابی تخته هوشمند بهعنوان نوآوری آموزشی بر اساس نظریه انتشار نوآوری اِورت را جرز پرداختند. به این نتیجه رسیدند که نوآوری تخته هوشمند در مدارس کرج مورد استقبال قرار نگرفته و درجه انتشار آن موفق ارزیابی نمیشود. عقیلی و فتوحی نیا(1393) به بررسی تأثیر فناوری هوشمند (کلاسهای مجهز به تخته هوشمند) بر انگیزش و پیشرفت تحصیلی دانشآموزان پسر دبیرستان نمونه شهرستان گنبدکاووس پرداختند. به این نتیجه رسیدند که بین پیشرفت تحصیلی و فناوری پیشرفته و بین انگیزش تحصیلی و استفاده از فناوری پیشرفته، همبستگی مثبت معنادار وجود دارد. نتایج مطالعه زارعی زوارکی و ملا زادگان (1393) که به مقایسه میزان انگیزه دانشآموزان پسر پایه پنجم ابتدایی مدارس هوشمند با مدارس عادی شهر تهران پرداختهبود نشان داد که تفاوت معناداری میان میزان انگیزه دانشآموزان مدارس هوشمند با مدارس عادی وجود دارد و امکانات فناوری اطلاعات و ارتباطات بر میزان انگیزه دانشآموزان تأثیر دارد
ویکتوریانو (2018) در تحقیقی به بررسی رابطه اهداف پیشرفت تحصیلی و عملکرد تحصیلی با مدارس هوشمند نروژ پرداختند. یافتههای تحقیق ایشان نشان داد اهداف پیشرفت و عملکرد تحصیلی با مدارس هوشمند رابطه مستقیم و معنادار دارد. در پژوهشی دیگر المجالی و همکاران (2016) اثربخشی استفاده از تابلوهای هوشمند بر آموزش مطالعات اجتماعی در مدارس اردن بررسی شد. پژوهشگر دانشآموزان را به دو گروه کنترل و تجربی تقسیم کرد. نتایج پژوهش نشان داد که بین میانگین دو گروه در پس آزمون تفاوت آماری معناداری وجود داشت و گروه تجربی نسبت به گروه کنترل عملکرد بهتری داشته است. تورل (2012) به این نتیجه رسید که استفاده از تابلوهای هوشمند، انگیزه و موفقیت دانشآموزان را افزایش میدهد و درک مطلب را برای آنها آسانتر میکند و همچنین معلمان به تشویق و حمایت مدیران مدارس برای استفاده ابزار نیاز دارند. نتایج تحقیق صفریان و همکاران (2011) نشانمیدهد که عملکرد دانشآموزانی که بهوسیله نرمافزار آموزشی، آموزشدیدهاند در مقایسه با دانشآموزانی که به شیوه سنتی آموزشدیدهاند، در آزمون پیشرفت تحصیلی ریاضی بهطور قابل ملاحظهای بهتر بوده است.
اینکیوک و همکاران(2011) به بررسی تأثیرات چندرسانهای هماهنگ روی انگیزه و پیشرفت تحصیلی دانشآموزان در درس زیستشناسی پرداختند. با استفاده از روش t مستقل و اختلاف میانگینهای نمرات، بین دانشآموزان استفادهکننده از چندرسانهای و دانشآموزان بیبهره از چندرسانهای، تفاوت معنیدار وجود داشت. بهعبارت دیگر انها به این نتیجه رسیدند که گروه آزمایش، پیشرفت تحصیلی بهتری را نسبت به گروه کنترل دارد. تورف و تیروتا (2010) به بررسی تأثیر تخته هوشمند بر انگیزه دانشآموزان پرداختند و به این نتیجه رسیدند که پیشرفت ضعیفی از عملکرد حین استفاده دانشآموزان ابتدایی از تخته هوشمند در افزایش انگیزه ریاضی وجود داشته است. بدین گونه از منظر آموزشی میتوان اثبات کرد که تخته هوشمند همواره یک ابزار آموزشی مؤثر و تحریککننده در دورههای درسی نیست، اما میتوان معلمان را در تحقق هدفهای زیادی یاری رساند در صورتی که از آن استفاده مناسب به عمل آید. ایمبایز و همکاران(2010) در کشور نیجریه به بررسی تأثیر تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات در پیشرفت تحصیلی دانشآموزان پرداختند و به این نتیجه رسیدند که هیچ تفاوت آماری بین کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات و پیشرفت تحصیلی وجود ندارد.
دریاکولو و همکاران(2009) به بررسی پیشبینی موفقیت دانشآموزان با روش تدریس فناوری اطلاعات و ارتباطات همراه با سبکهای مختلف یادگیری، در ترکیه پرداختند. هدف اصلی آنها پیشبینی پیشرفت و موفقیت دانشآموزان بهوسیله فناوری اطلاعات و ارتباطات همراه با سبکهای مختلف یادگیری بود. شرکتکنندگان، 148 دانشجو از دانشگاه آنکارا بودند. با توجه به تجزیه و تحلیل آماری به این نتیجه رسیدند که رابطه مثبت بین پیشرفت تحصیلی و روش تدریس با فناوری اطلاعات و ارتباطات وجود دارد. ایل عزیز (2008) به بررسی تأثیر تخته هوشمند بر هدایت و یادگیری تدریس پرداخت و به این نتیجه رسید که تختههای هوشمند به هدایت تدریس و یادگیری کمک میکنند و بهویژه با بهرهگیری از توانایی چند رسانهای خود به حمایت از یادگیری غیرمستقیم دانشآموزان یاری میرسانند.
بنابراین، برگرفته از مبانی نظری که ارائه شد در این پژوهش بهدنبال پاسخ دادن به این سؤال هستیم که استفاده از تخته هوشمند بر میزان انگیزه و پایداری یادگیری درس ریاضی دانشآموزان ابتدایی شهر تهران چه تأثیری دارد؟ به همین منظور سه فرضیه برای تحقیق پیشبینی شدهاست.
پژوهش حاضر از نوع شبهآزمایشی و با استفاده از طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه گواه انجام گرفته است. جامعه آماری، شامل کلیه دانشآموزان مقطع ششم ابتدایی منطقه نوزده شهر تهران است که تعداد دانشآموزان پسر 2429 نفر و تعداد دانشآموزان دختر 2245 نفر میباشد. از این جامعه آماری، 140 دانشآموز در قالب چهار کلاس (دو کلاس پسر و دو کلاس دختر) با روش نمونهگیری خوشهای انتخابشدهاند.
جهت سنجش مؤلفه انگیزش، از پرسشنامه استاندارد انگیزه یادگیری توان و همکاران(2005) استفاده شدهاست. آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه 89/0 و برای خرده مقیاسهای آن بین 70/0 تا 89/0 گزارش شدهاست. دادهها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی، روش تحلیل کوواریانس یک طرفه و ضریب رگرسیون خطی تحلیل شدند. جهت سنجش پایداری یادگیری از دو گروه آزمایش و گواه استفاده شد و متغیر مستقل (استفاده از تخته هوشمند) فقط در گروه آزمایش اعمال شد. آزمون مورد نظر از بخش پنجم کتاب ریاضی پایه ششم با عنوان «اندازهگیری» و مطابق با جدول دوبعدی (محتوا-هدف) طراحی شد. 20 سؤال عینی چهارگزینهای با مشاوره 5 نفر از معلمان ریاضی پایه ششم و سرگروه آموزشی برای این منظور تهیه شد تا روایی صوری و محتوایی ابزار تأمین شود. پایایی آزمون نیز با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ و اجرای آزمایشی روش 15 دانشآموز برابر 86/0 بهدست آمد. برای محاسبه پایداری یادگیری، آزمون اول بلافاصله بعد از اتمام تدریس درس ریاضی از هر دو گروه اجرا و آزمون دوم یک ماه بعد از تدریس و بدون اطلاع قبلی دانشآموزان برگزار شد و آزمون سوم سه ماه بعد از تدریس و بدون اطلاع قبلی دانشآموزان اجرا شدهاست. بهمنظور تجزیه و تحلیل دادههای حاصل از پژوهش از شاخصهای آمار توصیفی و استنباطی در محیط نرمافزار SPSS نسخه 23، استفاده شدهاست برای تفسیر دادهها از روش تحلیل کوواریانس یک طرفه و ضریب رگرسیون خطی استفاده شدهاست. برای آزمودن نرمال بودن توزیع متغیرها در گروه آزمایش از آمارههای آزمون کولموگراف–اسمیرنوف استفاده شد. محاسبات صورتگرفته، نشان داد چون مقدار سطح معنیداری برای متغیرهای انگیزه یادگیری، در پیشآزمون و پسآزمون و پایداری یادگیری در پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری دو گروه آزمایش و کنترل، بزرگتر از مقدار خطا 05/0 میباشد (P>0.05) پس نتیجه گرفتهمیشود متغیرهای انگیزه یادگیری، در پیشآزمون و پسآزمون و پایداری یادگیری در پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری دو گروه آزمایش و کنترل در دختران و پسران از منحنی طبیعی تبعیت میکند، بنابراین میتوان از آزمونهای آماری پارامتریک برای آنها بهرهگرفت.
فرضیه اصلی" استفاده از تخته هوشمند بر میزان انگیزه و پایداری یادگیری درس ریاضی دانشآموزان ششم ابتدایی آموزش و پرورش شهر تهران تأثیرگذار است. "
جدول 1. تحلیل کوواریانس چند متغیره برای بررسی تفاوت بین گروهی میانگین انگیزه و پایداری یادگیری دانشآموزان
|
منبع تغییرات |
متغیر |
مجموع مجذورات |
درجه آزادی |
F |
سطح معنیداری |
اتا |
|
گروه |
انگیزه یادگیری |
904/92311 |
1 |
699/117 |
*000/0 |
464/0 |
|
پایداری یادگیری |
062/264 |
1 |
597/108 |
*000/0 |
444/0 |
|
|
خطا |
انگیزه یادگیری |
225/106665 |
136 |
|
|
|
|
پایداری یادگیری |
695/330 |
136 |
|
|
|
نتایج تحلیل کواریانس در جدول 1 نشانمیدهد با توجه به اینکه مقدارF بهدست آمده با درجه آزادی 1 و 136 مقدار 699/117 است و سطح معناداری کوچکتر از 01/0 است، پس فرض صفر رد و فرض خلاف با 99/0 اطمینان تایید میشود. یعنی میتوان گفت بین میانگین نمرات پس آزمون پایداری یادگیری در گروه آزمایش و گواه تفاوت معناداری وجود دارد.
فرضیه یک: "استفاده از تخته هوشمند بر میزان انگیزه یادگیری درس ریاضی دانشآموزان ششم ابتدایی پسر و دختر شهر تهران تأثیرگذار است. "
جدول 2. تحلیل کوواریانس یک متغیره روی میانگین پسآزمون انگیزه یادگیری پسران و دختران
|
منبع تغییرات |
مجموع مجذورات |
درجه آزادی |
میانگین مجذورات |
F |
سطح معنیداری |
مجذور اتا |
|
گروه پسران |
845/56801 |
1 |
845/56801 |
494/73 |
*000/0 |
523/0 |
|
خطا |
627/51782 |
67 |
875/772 |
|
|
|
|
گروه دختران |
379/38428 |
1 |
379/38428 |
834/48 |
*000/0 |
422/0 |
|
خطا |
607/52723 |
67 |
920/786 |
|
|
|
نتایج تحلیل کواریانس در جدول 2 نشانمیدهد با توجه به اینکه مقدارF بهدست آمده با درجه آزادی 1 و 67 مقدار 49/73 برای پسران و 83/48 برای دختران شدهاست و سطح معناداری کوچکتر از 01/0 است، پس فرض صفر رد و فرض خلاف (فرضیه 1) با 99/0 اطمینان تایید میشود. یعنی میتوان گفت بین میانگین نمرات پس آزمون انگیزه یادگیری در گروه آزمایش و گواه تفاوت معناداری وجود دارد.
جدول 3. برآورد میانگین تعدیل شده آزمون نهایی انگیزه یادگیری در دو گروه
|
متغیر |
میانگین |
خطای معیار |
|
آزمون نهایی انگیزه یادگیری در گروه آزمایش |
51/132 |
14/24 |
|
آزمون نهایی انگیزه یادگیری در گروه آزمایش |
54/76 |
14/24 |
جدول 4. مقایسه میانگین آزمون نهایی انگیزه یادگیری در دو گروه آزمایش و گواه
|
متغیر |
تفاوت میانگینها |
خطای معیار |
سطح معناداری |
|
آزمون نهایی انگیزه یادگیری در گروه آزمایش و گواه |
97/55 |
14/24 |
000/0 |
نتیجه حاصله در جدول 3 و 4 نشانمیدهد که بین میانگین نمرات آزمون نهایی انگیزه یادگیری دو گروه آزمایش و گواه تفاوت معناداری وجود دارد و میانگین تعدیل شده گروه آزمایش به میزان 97/55 بیشتر از گروه گواه است.
فرضیه 2 " استفاده از تخته هوشمند بر میزان پایداری یادگیری درس ریاضی دانشآموزان ششم ابتدایی پسر و دختر آموزش و پرورش شهر تهران تأثیرگذار است. "
جدول 5. تحلیل کوواریانس یک متغیره روی میانگین نمرات پس آزمون پایداری یادگیری پسران و دختران
منبع تغییرات |
مجموع مجذورات |
درجه آزادی |
میانگین مجذورات |
F |
سطح معنیداری |
مجذور اتا |
گروه پسران |
048/116 |
1 |
048/116 |
267/48 |
*000/0 |
419/0 |
خطا |
088/161 |
67 |
404/2 |
|
|
|
گروه دختران |
262/147 |
1 |
262/147 |
758/92 |
*000/0 |
581/0 |
خطا |
369/106 |
67 |
588/1 |
|
|
|
نتایج تحلیل کواریانس در جدول 5 نشانمیدهد با توجه به اینکه مقدارF بهدست آمده با درجه آزادی 1 و 67 مقدار 267/48 برای پسران و 758/92 برای دختران شدهاست و سطح معناداری کوچکتر از 01/0 است، پس فرض صفر رد و فرض خلاف (فرضیه 2) با 99/0 اطمینان تایید میشود. یعنی میتوان گفت بین میانگین نمرات پس آزمون پایداری یادگیری در گروه آزمایش و گواه تفاوت معناداری وجود دارد.
جدول 6. برآورد میانگین تعدیل شده آزمون نهایی پایداری یادگیری در دو گروه
|
متغیر |
میانگین |
خطای معیار |
|
آزمون نهایی انگیزه یادگیری در گروه آزمایش |
98/12 |
33/2 |
|
آزمون نهایی انگیزه یادگیری در گروه آزمایش |
03/11 |
33/2 |
جدول 7. مقایسه میانگین آزمون نهایی پایداری یادگیری در دو گروه آزمایش و گواه
|
متغیر |
تفاوت میانگینها |
خطای معیار |
سطح معناداری |
|
آزمون نهایی انگیزه یادگیری در گروه آزمایش و گواه |
95/1 |
084/0 |
000/0 |
نتیجه حاصله در جدول 6 و 7 نشانمیدهد که بین میانگین نمرات آزمون نهایی پایداری یادگیری دو گروه آزمایش و گواه تفاوت معناداری وجود دارد و میانگین تعدیل شده گروه آزمایش به میزان 95/1 بیشتر از گروه گواه است.
فرضیه 3: " انگیزه میتواند پایداری یادگیری دانشآموزان در درس ریاضی را پیشبینی کند. "
جدول 8. نتایج رگرسیون تک متغیره جهت پیشبینی پایداری یادگیری براساس انگیزه یادگیری
|
|
ضریب رگرسیون استاندارد نشده |
ضریب رگرسیون استاندارد شده |
آماره t |
سطح معناداری |
||
ضریب |
خطای استاندارد |
بتا (مقدار پیشبینی) |
|
|
||
مقدار ثابت |
407/10 |
796/0 |
- |
976/20 |
*000/0 |
|
انگیزه یادگیری |
406/0 |
071/0 |
436/0 |
694/5 |
*000/0 |
|
در جدول 8، ردیف دوم (انگیزه یادگیری)، چون مقدار سطح معنیداری کوچکتر از مقدار خطا 01/0 میباشد و قدر مطلق آماره t برابر 694/5، بزرگتر از مقدار 96/1 میباشد، بنابراین با 99 درصد اطمینان متغیر انگیزه یادگیری در مدل باقی میماند و مقدار ضریب آن 406/0 میباشد. پس نتیجه گرفتهمیشود انگیزه میتواند پایداری یادگیری دانشآموزان در درس ریاضی را پیشبینی کند و میزان این پیشبینی نیز برابر 6/43 درصد میباشد که مقدار آن مثبت و مستقیم است.
نتیجهگیری و بحث
هدف پژوهش حاضر تأثیر استفاده از تخته هوشمند بر میزان انگیزه و پایداری یادگیری درس ریاضی دانشآموزان ششم ابتدایی آموزش و پرورش شهر تهران بود. بهطور کلی، یافتههای این تحقیق نشان داد که استفاده از تخته هوشمند بر میزان انگیزه و پایداری یادگیری درس ریاضی دانشآموزان ابتدایی تأثیر دارد. همان طور که یافتههای مربوط به فرضیه اول پژوهش نشان داد استفاده از تخته هوشمند بر میزان انگیزه یادگیری درس ریاضی دانشآموزان ابتدایی پسر و دختر تأثیر دارد بهنحوی که در مدارسی که از تخته هوشمند استفاده میشود تأثیر مثبتی بر انگیزه یادگیری دانشآموزان مشاهده میشود. طبق بررسیهای انجام شده نتایج پژوهش در فرضیه فوق با نتایج تحقیقات بیگدلی و همکاران (2018) و دلیر و حسینی نسب (2015) مطابقت دارد هر چند برخی پژوهشها وجود دارد که نتایج متفاوتی را در این خصوص اعلام کردهاند. از جمله پژوهش تورف و نیروتا (2010) اعلام کردهاند دانشآموزانی که برای اولین بار با تخته هوشمند مواجه میشوند کاربردهای واقعی تخته هوشمند را بهدلایل مختلف مانند بیتجربگی معلمان، کمبود نرمافزارها و بستههای درسی الکترونیکی و فقدان برنامههای آموزشی منسجم و متناسب درک نمیکنند و به همین دلیل انگیزه آنها برای یادگیری درس کاهش مییابد. همچنین محققانی چون تورل و دمیرل (2010) اعلام کردهاند که طراحی مواد درسی هوشمند سازگار با تخته هوشمند در بازار محدود دست و دسترسی به آن برای همگان وجود ندارد.
همان طور که یافتههای مربوط به فرضیه دوم پژوهش نشان داد استفاده از تخته هوشمند بر میزان پایداری یادگیری درس ریاضی دانشآموزان ابتدایی پسر و دختر شهر تهران تأثیر دارد. بهنحوی که در مدارسی که از تخته هوشمند استفاده میشود تأثیر مثبتی بر پایداری یادگیری دانشآموزان مشاهده میشود. نتایج مرتبط با این فرضیه تحقیق با نتایج پژوهش علیبخشی و همکاران(2019) و سلیمانپور و همکاران(1389) همراستا میباشد. آنگونه که علیبخشی و همکاران (2019) اعلام کردهاند مسائلی که بهصورت تصویری آموزش دادهمیشود تأثیر ماندگارتری در ذهن دانشآموزان دارد. تختههای هوشمند امکان نمایش مطالب را بهصورت کاملاً واضح و روشن برای دانشآموزان فراهم میسازد و سبب میشود که در ذهن دانشآموزان تأثیر ماندگارتری داشتهباشد.
در بررسیهای مربوط به فرضیه سوم پژوهش با هدف بررسی این مطلب که انگیزه میتواند پایداری یادگیری دانشآموزان در درس ریاضی را پیشبینی کند، نتایج پژوهش حاکی از آن بود انگیزه میتواند پایداری یادگیری دانشآموزان در درس ریاضی را پیشبینی کند و میزان این پیشبینی نیز برابر 6/43 درصد میباشد که مقدار آن مثبت و مستقیم است. طبق اعلام موسوی و سرداری (1398) تخته هوشمند (وایت برد الکترونیکی) جایگزین مناسب وایتبردهای معمولی بوده و با توجه به امکانات متنوعی که در اختیار کاربر قرار میدهد انتقال و ارائه مطالب درس ریاضی را به بهترین کیفیت و در کمترین زمان و با ماندگاری بیشتر برای دانشآموزان ممکن میسازد. معلم بهصورت الکترونیکی مسائل ریاضی را به دانشآموزان آموزش میدهد و امکان یادگیری بیشتر را برای دانشآموزان فراهم میآورد.
بر این اساس و برگرفته از یافتههای تحقیق، پیشنهاد میشود معلمان با استفاده از تخته هوشمند از نرم افزارهای متنوع برای یادگیری مطالب به دانشآموزان بیشتر استفادهکنند. این امر سبب میشود دانشآموزان مفاهیم درسی را بیشتر یاد بگیرند و تأثیر ماندگارتری در ذهن آنها داشتهباشد. نرمافزارها و شبیهسازها ذهنیت دانشآموزان در مورد دشوار و نامفهوم بودن درس را دگرگون میکند و یادگیری آنها را آسانتر میکند. همچنین، پیشنهاد میشود معلمان از تخته هوشمند بیشتر برای حل مسائل پیچیده استفادهکنند و جواب مسائل را چندین بار با استفاده از این وسیله تکرار کنند. حل کردن مسائل بهصورت تصویری باعث ماندگاری بیشتر مطالب درسی میشود و این امر سبب میشود که جواب صحیح مسائل در حافظه بلندمدت دانشآموزان در مدت زمان بیشتری باقی بماند.
تشکر و قدردانی
بدینوسیله نویسندگان از تمامی شرکتکنندهها در این پژوهش صمیمانه تشکر و قدردانی میکنند.
ملاحظات اخلاقی
در جریان اجرای این پژوهش و تهیه مقاله کلیه قوانین کشوری و اصول اخلاق حرفهای مرتبط با پژوهش رعایت شدهاست.
حامی مالی
کلیه هزینههای پژوهش حاضر توسط نویسندگان مقاله تأمین شدهاست.
تعارض منافع
بنابر اظهار نویسندگان این مقاله تعارض منافع ندارد.
)