ارتقای انگیزه یادگیری و مشارکت دانش‌آموزان در درس ریاضی با استفاده از رویکرد بازی‌وارسازی: یک مطالعه تجربی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد آموزش و پرورش ابتدایی، گروه مبانی تعلیم و تربیت، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 استادیار گروه مبانی تعلیم و تربیت، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 دانشیار گروه مبانی تعلیم و تربیت، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

چکیده

این پژوهش کاربردی با هدف بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر بازی‌وارسازی بر انگیزه یادگیری و مشارکت دانش‌آموزان پایه پنجم دبستان در درس ریاضی انجام شد. در این مطالعه شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل، دو کلاس همگن دخترانه (هر کدام ۲۴ نفر) از شهر آباده در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ با نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و به صورت تصادفی به گروه‌های آزمایش و کنترل تخصیص یافتند. در طول نه جلسه ۴۵ دقیقه‌ای، گروه آزمایش آموزش کاملاً بازی‌وارسازی‌شده‌ای (شامل امتیازدهی، نشان‌های پیش‌رونده، جدول رتبه‌بندی، چالش‌های زمان‌دار و فعالیت‌های گروهی غیردیجیتال) را دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل آموزش متداول معلم‌محور (توضیح مستقیم، حل الگوریتمی و پرسش محدود) را تجربه کرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های بومی‌سازی‌شده انگیزه یادگیری (هارتر، 1981) و مشارکت در یادگیری (ریو و همکاران، 2014) بود. داده‌ها با روش تجزیه و تحلیل کووارانس مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که آموزش مبتنی بر بازی‌وارسازی به‌طور معناداری انگیزه یادگیری و سطح مشارکت (شناختی، عاطفی و رفتاری) دانش‌آموزان را افزایش داده است. این رویکرد با بهره‌گیری از بازخورد فوری، پاداش‌های متنوع، رقابت‌های دوستانه و فعالیت‌های گروهی، حس شایستگی، استقلال و موفقیت را تقویت کرده و محیط کلاس را پویا و جذاب ساخته است. در نتیجه، بازی‌وارسازی به‌عنوان روشی مؤثر و کم‌هزینه در آموزش ریاضی دوره ابتدایی پیشنهاد می‌شود تا یادگیری را از حالتی منفعل و استرس‌زا به تجربه‌ای فعال و لذت‌بخش تبدیل کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Enhancing Students’ Engagement and Learning Motivation in Mathematics through Gamification: An Empirical Investigation

نویسندگان [English]

  • fatemeh shokoh haj abasali khan 1
  • ghodrat khalifeh 2
  • Fariba Khoshbakht 3
1 M.ُُs.c.Elementary Education, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran
2 Assisstant Professor, Department of Foundations of Education, Shiraz University, Shiraz, Iran.
3 Associate Professor, Department of Foundations of Education, Shiraz University, Shiraz, Iran.
چکیده [English]

This applied research aimed to investigate the impact of gamification-based instruction on learning motivation and student engagement in mathematics among fifth-grade elementary school students. A quasi-experimental study with a pretest-posttest control group design was conducted. Two homogeneous all-girls classes (each with 24 students) from the city of Abadeh were selected using a multi-stage cluster sampling method in the 2023-2024 academic year and randomly assigned to experimental and control groups. Over nine 45-minute sessions, the experimental group received fully gamified instruction (including scoring, progress badges, leaderboards, timed challenges, and non-digital group activities), while the control group experienced traditional teacher-centered instruction (direct explanation, algorithmic problem-solving, and limited questioning). The research instruments included localized versions of the Learning Motivation Questionnaire (Harter, 1981) and the Student Engagement Scale (Reeve et al., 2014). Data were analyzed using analysis of covariance (ANCOVA). The findings revealed that gamification-based instruction significantly increased students' learning motivation and engagement levels (cognitive, emotional, and behavioral). This approach, by leveraging immediate feedback, diverse rewards, friendly competition, and group activities, enhanced feelings of competence, autonomy, and success, creating a dynamic and engaging classroom environment. Consequently, gamification is recommended as an effective and cost-efficient method for mathematics education in the elementary level, transforming learning from a passive and stressful state into an active and enjoyable experience.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gamification
  • Learning Motivation
  • Learning Engagement
  • Mathematics Education
  • Fifth-Grade Elementary Students

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 16 مرداد 1405
  • تاریخ دریافت: 21 اسفند 1404
  • تاریخ بازنگری: 26 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش: 28 تیر 1405
  • تاریخ اولین انتشار: 16 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار: 16 مرداد 1405